Zer moduz errefuxa alaenak?
Gaurkoan, konkiseko bokatxankla alu horri esker gori-gori dabilen gai bati helduko diot: Kuba, noski. Beraz, ez dezagun debora gehiagorik galdu, heldu zuen pingak eta guazen!
CUBA

Ia hiru aste dia handik bueltatu nintzela eta porkulotan gelditzen danaren sentsazioa daukat baino bueno, pereza gailenduz, hitz emandako kronikatxo bat iten ahaleginduko naiz.
Hasteko, datu batzuk:
- Kuba herrialde partikularra da (bai? no jodas) eta hori bidaiaren hasieratik nabari den zerbait da. Hasteko, bi txanpon desberdin daude, CUC-ak eta peso Kubatarrak: lehenengoak ia dolarraren parekoak dia, konbertibleak, eta bigarrenak 1/24 Cuc-ko balioa dute. Hotelak, “casa particularak”, jatetxe onak… Cucekin ordaintzen dira eta kubatar gehienak pesoak erabiltzen dituzte (tontoa ez den turistak ere bai), pesoekin funzionatzean asko aurrezten da.
- Turista batek ezin du edozein kubatarren etxean gelditu, “casa particular”-ak daude, estatuari impostu berezi bat ordaindu behar diote bertako jabeek negozio pribatu hori martxan jarri ahal izateko. Hotelak ere estatuarenak dira. Casa particular baten prezioa 20-30Cuc tartean dago. Horrelako negozio bat ez daukan etxe batean gelditzeak marroi dotorea ekar diezaioke jabeari (gu egon ginen egun bat baino gehiago eta eskapada dotorea in gendun)
- Turistentzako prezioak desberdinak dira museotan (askoz ere garestiagoak), garraioa ere garestiagoa da guretzat. Halere, turista kuban erregea da: inor zure inguruan dabilela ikusten badu polizia batek, marronako kubatarrarentzat (honen adibideren bat aurrerago)
- Hilabetero “cartilla de racionamiento”-a jasotzen dute, hortik zehar neukan apuntauta ze dakarren baino ez det aurkitzen, ya lo siento. Halere, jende gehienak esan zigunez, kartila horren bidez bi astetako otorduak bete ahal dituzte, gutxi gora-behera.
- Blokeoarena ez daukat esplikatu beharrik, ala? Badazpadare: http://es.wikipedia.org/wiki/Embargo_de_Estados_Unidos_contra_Cuba
- Gutxieneko soldata 225 pesokoa da, garbitzaile eta seguratena.
- Auzo bakoitzean CDR bat dago (Comité Defensa de la Revolución), boluntarioez osatua, bertan bigilantzia lanak, auzoa hobetzeko ekimenak edo odol bilketak aurrera eramaten dira, adibidez.
- Eskola debalde da eta ospitalak ere bai. BEHARREZKO medikamenduak debalde dira, besteak ez.
- Kuba seguraski munduko estatu solidarioena da, adibidez, bertako medikuan nonnahi daude (Haití, Angola) eta bertako unibertsitatean dauden atzerriko ikasle gehienak herrialde pobreetatik etorritakoak dira
- Atzerriko marka bakan batzuk bakarrik aurki daitezke: Nestle adibidez, edo kotxe marka korearrak. Marka hauetako bakoitzarekin estatuak iten ditu tratuak. Ah, ahaztu coca-cola, TUKOLA esta en la casa.

- Interneta izateko baliabideak ia nuloak dia, hirietan estatuan ciber bat edo dago ta oso jende gutxik dauka interneta etxean.
…. eta beste hainbat gauza gehiago, aurrekoan bezela, interesatzen zaizuena galdetu ta lixto….
Bueno, eta datu sorta batez gain testu bat ere eskaini beharko.
Kubako jendeak bokantxanklismorako joera dauka, daitort. Lehenengo egunetik bertako jendearekin kontaktuan izan ginan, casa particular horiek daukaten gauza onetako bat. Ezagututako gazte ia guztiak bertako “egoeraren” aurka daude, kakotxoak jartzen ditut beraiek ere ez dutelako askotan oso ondo adierazten zerren kontra dauden eta kontra egoteko arrazoiak ere ez dituzte gehiegi ematen. Nagusiak, bi: irlatik ezin irtetea (carta de invitación edo antzekorik gabe) eta zentsura omen dago. Arrazoizko bi pixu direla aitortzen det eta horren aurka egin beharra dagoela baina batzuetan, iruditzen zait, ahaztu egiten zaie inguruan nola bizi diren eta comunismoa utziko balute zer letorkien ez dutela ere oso garbi. Hau guztia gazte jendearen kasuan diot, helduagoak ia realistagoak edo “komedidoagoak” dira orohar beraien iritzietan baina denetik dago. Hori bai, kubatarrak dira, edozer esaten dizuetela ere dena ematen dute hori defendatzeko, arrazoien gaindi batzuetan.
Horrez gain, kuba oso segurua da eta hortaz harro daude. Gauez lasai asko ibili zaitezke Habanan zehar bakarrik eta orohar Mexikon baino askoz pobrezia gutxiago ikusten da, ez da umerik ikusten lanean (Mexikon uneoro) eta inoiz ez daukazu lasaitasun falta hori kalean zehar zabiltzanean.
Jendeari dagokionez, pasa dudan ezaugarri bat: sexuaz obsesionatuta daude. Hasieratik gure bidailagun txatien atzetik ibili ziren tipo gutziak (zoritxarrez neskak lotsatiagoak edo ziren, dirua erakusten ez bazenuen beti ere) eta sekulako elkarrizketa sexualsurrealistak ere izan ditugu batzuekin.
Ah, porro batek 4 cuc balio ditu eta zudurretik erretzen dute, verídico. Anekdota bezela kontatzekoa iruditzen zait nola egun berean bere pobreziaz eta salarioak jateko ematen ez ziola zioen batek gau batean porrotan eta putetan nola dirua gastatzen ibili zen.

Besterik gabe, ez daukat askoz gehiago idazteko gogorik, jakin nahi zenuten zerbait saltau badet galdetu ta pentsauko det erantzun edo ez. Ginda bezela, hemen uzten dizuet guk indako ibilbidea: La Habana – Viñales – Soroa – Terrazas – La Habana – Cienfuegos – Trinidad – Santa Clara – Camagüey – Santiago de Cuba – Sierra Maestra – Santiago de Cuba – La Habana
Mapa: http://www.mapacartografico.com/gratis-26-mapa-politico-de-cuba.html
Besterik gabe, hemen argazki bat ene lagun Camilo Cienfuegosekin eta bertako mural batzuk.




Muxu bat, perras